Suppliers

Woning ventileren: wat is er mogelijk?

Door: Gerwin de Bruijn
Hoe ventileer je een woning? Vroeger werd hier nauwelijks over gesproken omdat een woning zoveel naden en kieren had dat er altijd voldoende geventileerd werd. Tegenwoordig wordt een woning zo luchtdicht gebouwd (Qv10 waarde) dat ventileren een vereiste is om een gezond binnenklimaat te krijgen. Wist u dat chronische aandoeningen bij kinderen die opgroeien in vochtige huizen 2 ½ keer zoveel chronische aandoeningen aan de luchtwegen voorkomen als bij kinderen die opgroeien in een gezondere omgeving met minder vocht? (Publicatie VROM) Ventileren doe je 24 uur per dag!
 

Naast het ventileren van een woning is ook “spuien” belangrijk. Spuien houdt in dat je in een relatief korte tijd een vertrek kan luchten door het openen van ramen en deuren. Het bouwbesluit stel eisen aan zowel het ventileren als aan spuivoorzieningen.

Luchtdicht bouwen
Naast ventileren en spuien, wat bewust gedaan wordt in woningen en gecontroleerd en regelbaar moet zijn,  zijn er ook ongewenste luchtverplaatsingen in een woning. Dit gaat via naden, kieren en andere lekken in de bouwkundige constructie van een woning. Dit noemen we infiltratie. Deze infiltratie kan leiden tot tocht, energieverlies, etc. Deze infiltratie willen we zo klein mogelijk krijgen. De waarde van infiltratie wordt uitgedrukt in de qv10-waarde.

De luchtdichtheid van woningen is de laatste jaren aanzienlijk verbeterd. Bij een kwaliteitswoning mag bij een overdruk van 50 Pa in de woning de luchtlekkage per uur ten hoogste drie keer de netto woninginhoud bedragen. Bij de woningen die steeds energiezuiniger gebouwd worden speelt dit steeds meer een rol waardoor ventileren steeds belangrijker wordt.


Foto: Leo Lambrichs advies en coördinatie klimaatbeheersing.

Ventilatiesystemen
Ventilatiesystemen kunnen we onderscheiden in vier systemen:
Systeem A: Natuurlijke toevoer en natuurlijke afvoer
Systeem B: Mechanische toevoer en natuurlijke afvoer
Systeem C: Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer
Systeem D: Mechanische toevoer en mechanische afvoer

Systeem A:    
Bij dit ventilatiesysteem komt de lucht via een natuurlijke weg de woning in en gaat door middel van natuurlijke trek ook weer uit de woning. Dit zijn voornamelijk woningen voor 1980.


Systeem B:    
Bij dit ventilatiesysteem wordt de lucht mechanisch het gebouw binnen gebracht en op een natuurlijke wijze afgevoerd. Dit ventilatiesysteem komt in Nederland in de woningbouw haast niet voor.

Systeem C:         
Bij Systeem C wordt de buitenlucht door middel van ventilatieroosters in de woning gebracht. De afvoer van de vervuilde lucht wordt gedaan in de natte ruimtes zoals toilet, keuken en badkamer. (en soms ook de berging) Hierdoor ontstaat er trek oftewel onderdruk in de woning. Dit ventilatiesysteem wordt vaak toegepast in de Nederlandse woningbouw.


Systeem D:          
Dit ventilatiesysteem wordt samen met systeem C in Nederland het meeste toegepast in de nieuwbouwwoningen. De lucht wordt mechanisch toegevoerd (en gefilterd)  in de verblijfsruimten en de lucht wordt mechanische afgevoerd uit de natte ruimtes. Ook wel warmterugwinning (WTW) genoemd.


Decentrale ventilatiesystemen
Naast de centrale systemen A t/m D, waarbij de hele woning wordt geventileerd, worden ook steeds vaker decentrale ventilatiesystemen toegepast. Dit ventilatiesysteem wordt tegenwoordig ook wel systeem E genoemd. Decentrale ventilatiesystemen ventileren iedere ruimte afzonderlijk, hiervoor zijn geen kanalen benodigd. Ideaal voor bijvoorbeeld woningen die worden gerenoveerd of verbouwd of voor compacte nieuwbouwwoningen.

Vraaggestuurd ventileren                
Doordat we het energieverbruik in de woning zo laag mogelijk willen houden en alleen daar willen ventileren waar dat nodig is, wordt er steeds vaker vraaggestuurd geventileerd. Ventileren naar behoefte. Bij vraaggestuurd ventileren is het ventilatiesysteem niet meer afhankelijk van een schakelaar die handmatig moet worden aangezet. De praktijk leert dat de schakelaars van de ventilatiesystemen vaak niet worden gebruikt en dat ventilatieroosters vaak dicht gezet worden in verband met tocht. Tegenwoordig zijn er elektronische ventilatieroosters op de markt die op basis van tijd of CO2 kunnen ventileren. Ook is er de mogelijkheid om bij systeem C de afvoer te regelen op basis van CO2 en/of relatieve vochtigheid. Dit geldt ook voor de warmteterugwinunits die op basis van CO2  kunnen ventileren. Het is ook mogelijk om dit per zone in een woning toe te passen. Bijvoorbeeld woon- en slaapzone. Hierdoor kun je een comfortabel binnenklimaat creëren waarbij er geventileerd wordt waar nodig is en ook nog zo min mogelijk energie verbruikt.

In mijn volgende blog ga ik in op hoe je nou daadwerkelijk een energiezuinig  en comfortabel binnenklimaat realiseert.

Bronnen:
-    Publicatie Ministerie van VROM
-    Bouwbesluit online 2012

Reacties

  • Gerwin de Bruijn   18-06-2019 13:29
    Dank u wel voor uw reactie op mijn blog op linkedin.
    Goed om te horen dat u actief bezig bent (geweest) om te monitoren naar de hoeveelheid fijnstof concentraties in de woning.
    Het klopt dat de fijnstof concentraties in de woning soms schikbarend hoog zijn. TNO heeft ook onderzoek hier naar gedaan en woningen gemonitord.
    Hier kwam uit dat er bij koken heel veel fijnstof de woning in komt.

    Daarnaast hebben wij als Brink ook de pure induct in ons product assortiment toegevoegd. Hiermee kun je ook het ultra fijnstof filteren. (nanodeeltjes)
    Ook hebben we samen met Ballast Nedam het het concept “Pure Air” gelanceerd.
  • Arno Kieboom   09-06-2019 11:45
    Ik ben 2 jaar bezig met onderzoek betreffende fijnstof concentraties.
    Gedurende 2 jaar metingen uitgevoerd en erg geschrokken.
    De ontwikkeling van een Electrostatisch Schoorsteen Filter in combinatie met
    een actief koolstoffilter is in een fase dat 2 proto's worden gebouwd.
    Voor het testen van het principe heb ik een Electrostatisch Lucht Filter met
    actief koolstof Filter, voor mijn WTW, al gedurende 1 jaar operationeel met
    goede resultaten.
    Met als gevolg dat ik ook dit systeem geoptimaliseerd heb en er 2 proto,s
    van gebouwd gaan worden.
    Voor wat oudere woningen heb ik een uitvoering in combinatie met een
    buisventilator (300-500 m3/hr) die de woning op overdruk zet met als resultaat
    dat PM2.5 concentraties van >50 mugram/m3 verhinderd worden om in de
    woning te komen.
    Dit heeft als gevolg energieverlies en dat is erg jammer maar van een vroegtijdige dood word je ook niet blij van.
    Graag commentaar, Met vriendelijke groeten, Arno Kieboom
 Security code

Indien je een reactie plaats op het blog ga je akkoord met de privacyverklaring van Brink.